Δυσκολία στην παραγωγή γραπτού λόγου:
Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τους μαθητές να εκφράσουν τις σκέψεις τους;
Η παραγωγή γραπτού λόγου είναι μια διαδικασία που δυσκολεύει αρκετούς μαθητές κατά τη διάρκεια της σχολικής τους πορείας. Ακόμα και να γνωρίζουν οι μαθητές τί θέλουν να εκφράσουν, δεν αρκεί. Χρειάζεται να μετατρέψουν τις σκέψεις τους σε λέξεις και προτάσεις, να τις οργανώσουν με λογική σειρά και να ελέγξουν αν το τελικό αποτέλεσμα αποδίδει με σαφήνεια το μήνυμά τους. Παράλληλα, οι μαθητές καλούνται να διαχειριστούν την ορθογραφία, τη γραμματική, το λεξιλόγιο, τη στίξη και τη μορφή του γραπτού τους. Όλες αυτές οι απαιτήσεις συνυπάρχουν και αλληλεπιδρούν κατά τη διάρκεια της συγγραφής ενός κειμένου.
Όπως γίνεται αντιληπτό, οι δυσκολίες αυτές μπορεί να είναι ακόμη πιο έντονες για τα παιδιά με διαταραχές προφορικού και γραπτού λόγου, τα οποία συχνά χρειάζονται περισσότερη καθοδήγηση και κατάλληλες στρατηγικές, ώστε να βελτιώσουν τις δεξιότητες τους και να μάθουν σταδιακά να γράφουν με μεγαλύτερη αυτονομία.
Η αποτελεσματική υποστήριξη δεν βασίζεται στην απαίτηση να γράφουν ο μαθητές περισσότερα κείμενα χωρίς καθοδήγηση. Χρειάζεται συστηματική εξάσκηση στις επιμέρους δεξιότητες, σαφείς οδηγίες και προσαρμογή των δραστηριοτήτων στις ανάγκες τους. Ας δούμε 5 πρακτικά tips για την αντιμετώπιση των δυσκολιών στον γραπτό λόγο:
1. Χωρίζουμε την εργασία σε μικρότερα βήματα. Οργανώνουμε τη διαδικασία σε στάδια: κατανόηση του θέματος, εύρεση ιδεών, συγγραφή και έλεγχος.
2. Χρησιμοποιούμε σχεδιαγράμματα και οπτικά βοηθήματα. Θέτουμε ερωτήματα απαντώντας με σύντομες λέξεις-κλειδιά, αξιοποιούμε χρώματα, σχέδια και ψηφιακά εργαλεία που θα κεντρίσουν το ενδιαφέρον των παιδιών.
3. Ενισχύουμε τη δημιουργία ολοκληρωμένων προτάσεων. Ενθαρρύνουμε τον μαθητή να εμπλουτίζει τις προτάσεις του με αιτιολογήσεις, λεπτομέρειες, παραδείγματα και συνδετικές λέξεις.
4. Διδάσκουμε στρατηγικές αυτοδιόρθωσης. Χρησιμοποιούμε μια απλή λίστα ελέγχου για τη συνοχή - συνεκτικότητα, την ορθογραφία και τη στίξη.
5. Ενισχύουμε την προσπάθεια και την αυτοπεποίθηση. Αναγνωρίζουμε την πρόοδο, θέτουμε ρεαλιστικούς στόχους και παρέχουμε συγκεκριμένη, εποικοδομητική ανατροφοδότηση.
Πάνω απ’ όλα όμως, χρειάζεται να θυμόμαστε ότι οι μαθητές έχουν διαφορετικές ανάγκες και μαθαίνουν με τον δικό τους ξεχωριστό τρόπο. Ας παρατηρήσουμε τα ενδιαφέροντα, τις δυνατότητες και τον ρυθμό ανέλιξης του καθενός. Στόχος είναι να αποκτήσουν τα εργαλεία και την αυτοπεποίθηση να εκφράζουν τις σκέψεις, τις ιδέες και τα συναισθήματά τους. Γιατί κάθε μαθητής έχει τη δική του φωνή, και αυτή αξίζει να ακουστεί μέσα από τη γραφή του.
